Pembentukan kerajaan awal di Nusantara antara Abad I masihi hingga 5 masihi berdasarkan sumber bertulis dan data arkeologi - Zuliskandar Ramli ,; Nik Hassan Shuhaimi Nik Abd. Rahman,; Ros Mahwati Ahmad Zakaria,; Norlelawaty Haron,; Mohd. Rohaizat Abdul Wahab,; Adnan Jusoh, (Ikatan Ahli Arkeologi Malaysia, UKM, Bangi, 2014)

(untitled)
Sumber Yunani pernah menyebut dalam catatannya bahawa ketika di pelabuhan di India, penulisnya sedar dengan kehadiran segerombolan kapal-kapal dan i Nusantara menuju ke India membawa kargo-kargo yang banyak untuk didagangkan di India pada awal abad Masihi lagi. Hal ini menunjukkan dengan jelas sejak awal abad Masihi lagi sudah wujud kerajaan-kerajaan Melayu yang berasaskan kepada kerajaan maritim dan dipercayai mempunyai sistem politik clan sosio-budaya yang maju dan tersusun serta jaringan perdagangan dengan masyarakat antarabangsa. Lokasi dan nama kerajaan-kerajaan awal ini diperoleh daripada sumber China yang pada mulanya amat sukar dikenal-pasti lokasi sebenar kerajaan ini oleh kerajaan ini oleh sarjana-sarjana yang cuba menterjemahkan kerana pelbagai dialek yang ada. Antara kerajaan-kerajaan maritim awal yang wujud adalah seperti Funan dan Lin-} (Champa) yang terletak di bahagian tengah dan selatan Vietnam, Pan-Pan dan Tun-Sun di utara Semenanjung Malaysia, Langkasuka dan Kataha di Semenanjung Malaysia, Chih-tu yang mana lokasinya masih menjadi perdebatan tetapi dipercayai terletak di Tanah Merah, Kelantan, Kiu-Li (Pahang), Barusai (Barus), Ko-Ying juga masih menj adi perdebatan lokasinya tetapi dipercayai terletak di barat Jawa, Si-Tiou di pesisir bahagian tengah Jawa, Poll sama ada di Bali atau bahagian timur Jawa, P 'u-lo-chung berkemungkinan di Sarawak atau Brunei, Chu-po di pesisiran timur Sabah dan Kutei di Kalimantan. Kerajaan¬kerejaan awal ini muncul kerana perdagangan yang wujud dengan Funan yang pada masa itu muncul sebagai sebuah kuasa politik- dan ekonomi yang kuat. Faktor lain ialah perdagangan yang amat aktif antara Empayar Rom dengan India pada awal abad Masihi dan berterusan sehingga abad ke 3 Masihi. Situasi ini digunakan sebaik mungkin oleh pedagang-pedagang Melayu di Nusantara dengan terlibat secara langsung ataupun sebagai orang tengah dalam pola perdagangan di Funan dan India.